ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟ TOTAL-MAKEOVER.GR

Βρέθηκε η «συνταγή» που οδηγεί στην εκδήλωση αλλεργιών σε τρόφιμα

Οι τροφικές αλλεργίες σε βρέφη και παιδιά ήταν μέχρι σήμερα ένα μυστήριο… Αλλά όπως αναφέρεται σε νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στη «Journal of Allergy and Clinical Immunology» (τεύχος 6 Απριλίου), συνδέονται μάλλον με ένα μείγμα περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων που πρέπει να συνυπάρχουν για εκδηλωθούν σε έναν οργανισμό.

«Υπάρχουν 3 παράγοντες ο συνδυασμός των οποίων ανοίγει την κερκόπορτα του οργανισμού για να αποκτήσει κάποιος αλλεργία σε κάποιο τρόφιμο«, αναφέρει η επικεφαλής της μελέτης Joan Cook-Mills, καθηγήτρια Αλλεργιολογίας-Ανοσολογίας στο Northwestern University Feinberg School of Medicine.

Οι παράγοντες που τελικά αποδεικνύεται ότι συμβάλλουν στην εμφάνιση τροφικών αλλεργιών περιλαμβάνουν γενετικές μεταβολές στην απορροφητικότητα του δέρματος (από τη χρήση μωρομάντηλων που συχνά αφήνουν σαπούνι στο δέρμα), την έκθεση του δέρματος σε αλλεργιογόνα στη σκόνη και την έκθεση του δέρματος σε τρόφιμα από εκείνους που παρέχουν φροντίδα στα βρέφη. Φαίνεται πως τελικά μια τροφική αλλεργία προκαλείται όταν συνυπάρχουν και οι 3 αυτοί παράγοντες!

Πώς η Δρ. Cook-Mills ανακάλυψε τι προκαλεί τις τροφικές αλλεργίες

Η Επιστήμονας στο Northwestern University είχε στα χέρια της κλινικές ενδείξεις σχετικά με τις τροφικές αλλεργίες στον άνθρωπο, στοιχεία για την επίδραση του περιββάλοντος στην εκδηλώσεων αλλεργιών και δεδομένα από νεογνά ποντίκια, στα οποία υπήρχαν μεταλλάξεις που εμφανίζονται και στους ανθρώπους. Βάσει κλινικών στοιχείων, το 35% των παιδιών με τροφικές αλλεργίες έχουν ατοπική δερματίτιδα. Αυτό σε μεγάλο βαθμό εξηγείται από τουλάχιστον τρεις διαφορετικές γονιδιακές μεταλλάξεις που μειώνουν το φραγμό του δέρματος. 

To πείραμα

Η Δρ. Cook-Mills χρησιμοποίησε μοντέλο νεογνού ποντικού με μεταλλάξεις φραγμού δέρματος. Εξέθεσε το δέρμα του σε αλλεργιογόνα τροφίμων, όπως τα φιστίκια. Διότι μπορεί τα μωρά να μην τρώνε τροφικά αλλεργιογόνα, όπως είναι τα φιστίκια, όμως είναι εκτεθειμένα σε περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα σε σκόνη, όπως αυτή που υπάρχει σε κάθε σπίτι. Επίσης, είναι εκτεθειμένα με έμμεσο τρόπο στα τρόφιμα, όταν, για παράδειγμα, μια μητέρα μαγειρεύει και συγχρόνως ακουμπά το παιδί της. Ομως, η απλή επαφή ή η κατάποση φιστικιών, δεν είχαν δημιούργησαν κάποια αλλεργία στα νεαρά ποντίκια… Εκτός από τις αλλεργιογόνες ουσίες στον αέρα και τις αλλεργιογόνες ουσίες στο δέρμα ή τον οργανισμό, χρειάζεται και κάτι ακόμα ώστε να προκληθεί η «αντίδραση»… Τι μπορεί να κάνει το δέρμα ενός μωρού ευάλωτο σε αλλεργιογόνα που βρίσκονται στον αέρα ή τα χέρια των συγγενών τους;

«Μα φυσικά! Τα μωρομάντηλα»! Το ανώτερο στρώμα του δέρματος είναι κατασκευασμένο από λιπίδια (λίπη), και το σαπούνι στα μαντηλάκια διαταράσσει αυτό το εμπόδιο, εξήγησε ο Cook-Mills.

Κι εδώ υπάρχει μια παράμετρος-κλειδί, που κρατούσε μέχρι τώρα το μυστικό των τροφικών αλλεργιών: Τα προβλήματα του δέρματος που εμφανίζει μεταλλάξεις του φραγμού του δέρματος μπορεί να μην είναι ορατά μέχρι πολύ καιρό μετά την έναρξη μιας τροφικής αλλεργίας. Οπως αποδείχθηκε, τα νεογνά ποντίκια που υπέστησαν τις μεταλλάξεις, δεν εμφάνισαν κανένα σύμπτωμα στο δέρμα μέχρις ότου να φθάσουν σε ηλικία ολίγων μηνών (!), το ισοδύναμο ενός νεαρού ενηλίκου στα ανθρώπινα χρόνια. Τότε ήταν που εμφανίστηκε το ξηρό κνησμώδες δέρμα, εκδηλώθηκε η δερματίτιδα. 

Επί δύο εβδομάδες οι νεογνοί ποντικοί εκτίθεντο σε αλλεργιογόνα τροφίμων (όπως πρωτεΐνες αυγών και φυστικιών), σε αλλεργιογόνα σκόνη (ακάρεα οικιακής σκόνης, μέχρι Alternaria alternata) και λαουρυλοθειικό νάτριο (ένα σαπούνι που υπάρχει στα μαντηλάκια καθαρισμού για βρέφη) για τρεις έως τέσσερις φορές τη μέρα, από 40 λεπτά κάθε φορά. Μετά από το διάστημα αυτό, τα τάισαν από το στόμα αυγά και φυστίκια. Αμέσως τα ποντίκια εμφάνισαν αλλεργικές αντιδράσεις στο δέρμα, αλλεργικές αντιδράσεις στο έντερο, μέχρι σοβαρή αλλεργική τροφική αντίδραση και μειωμένη θερμοκρασία σώματος.

Οπως απαδείχθηκε, μια δυσλειτουργία του φραγμού του δέρματος ήταν αναγκαία και ικανή συνθήκη για την ανάπτυξη τροφικής αλλεργίας στα ποντίκια (από ατοπική δερματίτιδα, η οποία στην πιο ήπια μορφή της μπορεί απλά να φαίνεται σαν ξηρό δέρμα, μέχρι σοβαρή δερματική δυσλειτουργία με έκζεμα).

Σε ασθενείς με ελαττώματα του φλοιού του δέρματος, υπάρχουν αλλαγές στις πρωτεΐνες στο δέρμα που είναι αποτέλεσμα μεταλλάξεων στα γονίδια. Αυτές οι μεταλλάξεις γονιδίων σε ασθενείς είναι κυρίως ετεροζυγικές, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει μια μετάλλαξη σε ένα από τα δύο αντίγραφα ενός γονιδίου.

Η Δρ. Cook-Mills μελετά τώρα τις μοριακές αποκρίσεις στο δέρμα, που είναι μοναδικές σε αυτόν τον συνδυασμό γενετικής και έκθεσης στο δέρμα. Ο στόχος είναι να προσδιοριστούν τα σήματα που εμφανίζονται κατά την ανάπτυξη τροφικής αλλεργίας, με την ελπίδα να καταφέρει να εμποδίσει την ανάπτυξη τροφικών αλλεργιών.

Η επόμενη μέρα

Οι τροφικές αλλεργίες είναι ένας ύπουλος εχθρός που μας αφορά όλους. Τόσο τους ενήλικες, όσο και τα παιδιά. Μόνο στις Η.Π.Α. το 4-6% των παιδιών βασανίζονται από κάποια τροφική αλλεργία -συχνά επικίνδυνη ακόμα και για τη ζωή τους, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων. Και μάλιστα, από το 1997 έως το 2007 υπάρχει αύξηση κατά 18% στις ηλικίες κάτω των 18 ετών. Κατ’ αναλογία, έχουν αυξηθεί και οι νοσηλείες που σχετίζονται με τροφικές αλλεργίες. 

Οπως αναφέραμε, το επόμενο βήμα είναι να αξιοποιηθούν τα ευρήματα αυτά ώστε να καταλήξουμε σε φάρμακα και τρόπους να προλαμβάνονται οι αλλεργίες. 

Μέχρι τότε: «Μειώστε την έκθεση του μωρού στα αλλεργιογόνα των τροφίμων. Είδικά όταν έχετε πιάσει τρόφιμα, να πλένετε τα χέρια σας πριν πιάσετε το μωρό. Περιορίστε τη χρήση μωρομάντηλων που αφήνουν σαπούνι. Και σε κάθε περίπτωση, προτιμάτε να ξεπλένετε με νερό, όπως κάναμε επί χρόνια», συμβουλεύει η Cook-Mills.