«Ναι» στην υπερδραστήρια ζωή, «όχι» στην υπερδραστήρια ουροδόχο κύστη: Μάθετε τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται η ακράτεια

Η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να ενημερώσει ότι το σύνδρομο αυτό που σε κάποιες περιπτώσεις οδηγεί ακόμη και σε κοινωνική απομόνωση, είναι αντιμετωπίσιμο. Άλλωστε, «Δεν κρατιέμαι» θα έπρεπε να λέμε όταν θέλουμε να ζήσουμε ελεύθερα τη ζωή μας, χωρίς δεσμεύσεις, ακόμη και αν αυτές προέρχονται από το ίδιο μας το σώμα.

Η μη αντιμετώπιση βλάπτει σοβαρά την αυτοεκτίμηση

Περισσότεροι από το 15,6% των ανδρών και 17,4% των γυναικών, άνω των 40 ετών, έχουν συμπτώματα υπερλειτουργικής κύστης. Ο αριθμός αυτός είναι ακόμα μεγαλύτερος, αν αναλογιστεί κάποιος ότι πολλές γυναίκες δεν αναφέρουν καν το πρόβλημα στον γιατρό, εξαιτίας φόβου ντροπής ή και εσφαλμένης άποψης ότι δεν υπάρχει θεραπεία. Η συχνότητα του συνδρόμου αυξάνεται με την ηλικία, σε βαθμό που από κάποιους να θεωρείται εσφαλμένα ως φυσιολογικό επακόλουθο του γήρατος. 

Η ακράτεια των ούρων είναι μια σημαντική́ διαταραχή́ της λειτουργίας της ούρησης με δυνητικά́ σοβαρές ψυχοσωματικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις για τους επηρεαζόμενους. Σημαντικά επιβαρύνονται ψυχολογικά και οι άνθρωποι του οικείου περιβάλλοντός τους. 

Έχει παρατηρηθεί ότι επηρεάζεται αρνητικά η κοινωνική ζωή του ατόμου. Οι πάσχοντες αποφεύγουν να πηγαίνουν στον κινηματογράφο, στο θέατρο, σε αθλητικά θεάματα, στην εκκλησία ή και σε άλλους χώρους διασκέδασης. Μερικοί ασθενείς σηκώνονται 2, ή και περισσότερες φορές τη νύχτα για να ουρήσουν και έτσι δεν απολαμβάνουν ποτέ έναν ξεκούραστο ύπνο. Επηρεάζεται η σεξουαλική δραστηριότητα του ανθρώπου.

Μερικοί πάσχοντες αποφεύγουν τις σεξουαλικές σχέσεις.

Μερικοί ασθενείς αποφεύγουν ακόμη και τη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες.

Μελέτες έχουν καταδείξει ότι παρά τις σημαντικές επιπτώσεις στην ατομική́ υγεία, στην αυτοεκτίμηση και στην ποιότητα ζωής, μόνο μικρό́ ποσοστό των πασχόντων αναφέρουν το πρόβλημα αρμοδίως και αναζητούν ιατρική́ βοήθεια με συνέπεια την πλημμελή́ αντιμετώπισή του. 

Επισκεφτείτε τον ουρολόγο

Η διάγνωση γίνεται από τον ουρολόγο με γνώμονα το ιστορικό, τη χρήση ειδικών ερωτηματολογίων και ημερολογίων κύστης. Στα ημερολόγια κύστης καταγράφεται από τον/την ασθενή η πρόσληψη υγρών, η συχνότητα και η ποσότητα των αποβαλλόμενων ούρων. Ουρήσεις πάνω από 8 φορές το 24ωρο που συνοδεύονται από επιτακτικότητα με σχετικά μικρούς όγκους ούρησης θέτουν τη διάγνωση του συνδρόμου. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρώτα θα πρέπει να έχουν διερευνηθεί και αποκλειστεί άλλες παθολογικές καταστάσεις που σχετίζονται με την ίδια συμπτωματολογία (λιθίαση κύστης, ουρολοίμωξη, ουροθηλιακός καρκίνος, νευρογενής κύστη κ.ά.).

Στους άνδρες χρειάζεται να συνεκτιμηθούν τα συμπτώματα σχετιζόμενα με την πιθανή απόφραξη λόγω καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη.

Η μεγάλη παρεξήγηση

Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι η ξαφνική επιτακτική επιθυμία για ούρηση έχει διαφορά από την ακράτεια. Ως ακράτεια ούρων περιγράφουμε οποιαδήποτε αναφερόμενη ακούσια απώλεια ούρων. Πρόκειται για ένα σύμπτωμα και όχι για μια ασθένεια που μπορεί να εμφανίζεται είτε ως απώλεια λίγων σταγόνων ούρων, είτε ως πλήρης αδυναμία συγκράτησης των ούρων.

Τα συμπτώματα της υπερλειτουργικής κύστης

Το σύνδρομο υπερλειτουργικής κύστης χαρακτηρίζεται από ένα σύνολο συμπτωμάτων με κυρίαρχη την επιτακτικότητα και τη συχνουρία, ενώ μπορεί να συνοδεύεται από επιτακτική ακράτεια και νυκτουρία.

Τα κυριότερα συμπτώματα της υπερλειτουργικής κύστης είναι:

1. Ξαφνική και έντονη ανάγκη για ούρηση άμεσα, η οποία είναι δύσκολο να αναβληθεί (επιτακτικότητα).

2. Πολύ συχνή ανάγκη για ούρηση κατά τη διάρκεια της ημέρας, συνήθως πάνω από 8 φορές το 24ωρο με μικρές ποσότητες ούρων (συχνουρία). Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι φυσιολογικά επισκεπτόμαστε την τουαλέτα για ούρηση περίπου 6 φορές την ημέρα.

3. Επείγουσα ανάγκη για ούρηση χωρίς το άτομο να καταφέρνει να φθάσει έγκαιρα στην τουαλέτα (επιτακτική ακράτεια).

4. Αφύπνιση μία ή και περισσότερες φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας για ούρηση (νυκτουρία).

Οι τύποι της ακράτειας και οι θεραπείες

Ακράτεια κατά την Προσπάθεια

Αφορά στην ακούσια απώλεια ούρων κατά την άσκηση, την πίεση, τον βήχα ή το φτέρνισμα. Η Ακράτεια κατά την Προσπάθεια οφείλεται σε ανεπαρκή στήριξη της ουρήθρας ή και ανεπάρκεια του σφιγκτήρα της ουρήθρας και εμφανίζεται ύστερα από σχετική αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης. Στον άνδρα, η Ακράτεια από Προσπάθεια συνδέεται κατά κύριο λόγο με επεμβάσεις στον προστάτη, κυρίως μετά από ριζική προστατεκτομή. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο σφιγκτήρας που έχει υποστεί βλάβη δεν μπορεί να συγκλειστεί επαρκώς και να διατηρεί την ουρήθρα κλειστή, με αποτέλεσμα την ακούσια απώλεια ούρων. Η Ακράτεια κατά την Προσπάθεια που ακολουθεί την ριζική προστατεκτομή βελτιώνεται μέχρι 90% σε διάστημα ενός έτους.

Θεραπεία

Η θεραπεία της Ακράτειας από Προσπάθεια είναι κύρια χειρουργική και αποβλέπει στην αποκατάσταση της υποκείμενης διαταραχής.

Επιτακτικού Τύπου Ακράτεια

Αφορά στην ακούσια απώλεια ούρων που συνοδεύεται (ή έπεται αμέσως) με επιτακτικότητα. Η Επιτακτικού Τύπου Ακράτεια αποτελεί μέρος του συνδρόμου της υπερλειτουργικής κύστης που χαρακτηρίζεται από ένα σύνολο συμπτωμάτων με κυρίαρχη την επιτακτικότητα και τη συχνουρία, ενώ μπορεί να συνοδεύεται από επιτακτική ακράτεια και νυκτουρία.

Θεραπεία

Η θεραπεία είναι κύρια φαρμακευτική. Χρησιμοποιούνται διάφορα αντιμουσκαρινικά φάρμακα, που σκοπό έχουν να καταστείλουν τις ακούσιες συστολές της κύστεως. Αν αποτύχει η συντηρητική αγωγή μπορεί κάποιος να καταφύγει σε πιο επεμβατικές χειρουργικές θεραπείες. 

Μικτού Τύπου Ακράτεια 

Ο ασθενής εμφανίζει ταυτόχρονα Ακράτεια κατά την Προσπάθεια αλλά και Επιτακτικού Τύπου Ακράτεια.

Θεραπεία

Εδώ αντιμετωπίζουμε και τις δύο υποκείμενες διαταραχές, με τις μεθόδους που ήδη αναφέραμε.

Αντιμετώπιση των συμπτωμάτων με τροποποίηση της καθημερινότητας 

Μια μικρή προσαρμογή σε νέες συνήθειες στην καθημερινότητα μας, μπορούν να περιορίσουν τα συμπτώματα. Αυτό που χρειάζεται είναι να περιοριστούν οι παράγοντες που πιθανόν ερεθίζουν την ουροδόχο κύστη (καφές, σοκολάτα, καυτερά φαγητά, οινόπνευμα, ανθρακούχα ποτά. κ.α.)

Ταυτόχρονα μπορεί να ενταχθεί στην καθημερινή ρουτίνα και ένα πρόγραμμα ασκήσεων ενδυνάμωσης των μυών του πυελικού εδάφους που όταν συσπώνται ισχυρά μπορούν να αναχαιτίσουν τη σύσπαση της κύστης και να αναστείλουν την επιτακτικότητα.