Έρευνα: Οι στατίνες μπορεί να επιβραδύνουν την ανθρώπινη γήρανση

Οι στατίνες είναι μια ομάδα φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την μείωση των επιπέδων χοληστερίνης στο αίμα. Οι στατίνες συνήθως χορηγούνται σε άτομα με αθηρωματικές νόσους όπως καρδιοπάθειες και αρτηριοσκλήρυνση, ακόμα και εάν δεν έχουν αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης. Η έρευνα τα τελευταία χρόνια έχει ανακαλύψει και άλλα οφέλη των στατινών, εκτός από τα καρδιαγγειακά. Ερευνητές από την Mayo Clinic διεξήγαγαν μελέτη που βρήκε ότι οι στατίνες μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του οισοφάγου.

Νέα έρευνα, όμως, που δημοσιεύθηκε στο FASEB Journal προτείνει ότι οι στατίνες μειώνουν τον ρυθμό βράχυνσης των τελομερών που είναι βασικό στοιχείο στις φυσικές διαδικασίες γήρανσης. Τα τελομερή είναι τα άκρα επαναλαμβανόμενων μορίων DNA στο τέλος των χρωμοσωμάτων που τα προστατεύει από την εκφύλιση. Καθώς μεγαλώνουμε τα τελομερή βραχύνονται και αυτό προκαλεί γήρανση. Τα ευρήματα μπορεί να ανοίξουν το δρόμο για τη χρήση στατίνων ή παραγώγων τους ως θεραπεία κατά της γήρανσης.

Σε μελέτη που περιέλαβε 203 συμμετέχοντες ηλικίας 30-86, οι ερευνητές βρήκαν ότι αυτοί που λάμβαναν στατίνες είχαν υψηλότερα επίπεδα δραστικότητας τελομεράσης στα λευκά αιμοσφαίριά τους, με αποτέλεσμα βράχυνση της τελομεράσης, σε σύγκριση με αυτούς που δεν λάμβαναν στατίνες.

Ο ερευνητής Giuseppe Paolisso, είπε «με την ενεργοποίηση της τελομεράσης, οι στατίνες μπορεί να αντιπροσωπεύουν έναν νέο μοριακό διακόπτη που μπορεί να επιβραδύνει τα κύτταρα γήρανσης στους ιστούς μας και να μας οδηγήσει στην υγιή παράταση του προσδόκιμου ζωής. Εάν επιβεβαιωθεί ότι οι στατίνες μπορούν να επιβραδύνουν την ίδια την γήρανση, και όχι μόνο τα συμπτώματά της, τότε οι στατίνες είναι πολύ ισχυρότερα φάρμακα από ό,τι υπολογίζαμε».

Περισσότερα για τις στατίνες

Υπάρχουν πολλοί τύποι στατινών όπως η ατορβαστατίνη, η σεριβαστατίνη, η φλουβαστατίνη, η λοβαστατίνη, η μεβαστατίνη, η πιταβαστατίνη, η πραβαστατίνη, η ροσουβαστατίνη και η σιμβαστατίνη. Η ατορβαστατίνη και η ροσουβαστατίνη είναι οι ισχυρότερες, ενώ η φλουβαστατίνη είναι η λιγότερο ισχυρή. Τα φάρμακα αυτά πωλούνται με διάφορα εμπορικά ονόματα, όπως Lipitor (ατορβαστατίνη), Pravachol (πραβαστατίνη), Crestor (ροσουβαστατίνη), Zocor (σιμβαστατίνη), Lescol (φλουβαστατίνη) και Inegy (συνδυασμός σιμβαστατίνης και εζετιμίδης). Η μεβαστατίνη είναι μια φυτική στατίνη που βρίσκεται στην κόκκινη μαγιά ρυζιού.

Αγγούρι: Η νέα υπερτροφή αντιγήρανσης

Παρά το γεγονός ότι αποτελείται κατά 95% από νερό, φαίνεται ότι τα οφέλη για την υγεία του ανθρώπου δεν σταματούν στις ελάχιστες θερμίδες που έχει. Οι επιστήμονες παρατήρησαν κάποια δυνητικά οφέλη για τον οργανισμό σε κυτταρικό επίπεδο.

Καθώς μεγαλώνουμε, το σώμα μας συσσωρεύει κατεστραμμένα κύτταρα και αρχίζει μια διαδικασία που ονομάζεται κυτταρική γήρανση. Το σώμα ειδοποιείται να καθαρίσει αυτά τα κύτταρα μέσω μιας φυσικής αποκατάστασης. Ωστόσο, ενώ η διαδικασία απομάκρυνσης αυτών των κυττάρων γίνεται αποτελεσματικά στους νέους ανθρώπους, καθώς γερνάμε, γίνεται πιο δύσκολη η αποκατάσταση η οποία προκαλεί την καταστροφή κυττάρων που έχουν υποστεί βλάβη οδηγώντας σε φλεγμονή και καταστροφή ιστών. Όταν αυτά τα κύτταρα συσσωρεύονται, οι πιθανότητες να γίνουν καρκινικά και να εξαπλωθούν στον οργανισμό μας ανεβαίνουν δραματικά. Η εξάλειψη της συσσώρευσης αυτών των δυνητικά επιβλαβών κυττάρων είναι αντικείμενο των γηρολυτικών (senolytics), μιας κατηγορίας μορίων που μπορούν να αποτρέψουν μια σειρά παθήσεων που σχετίζονται με την ηλικία.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μία από τις καλύτερες διαθέσιμες γηρολυτικές ουσίες είναι μια φυσική ένωση στα αγγούρια: η ουσία fisetin, η οποία όχι μόνο επιτίθεται στα φθαρμένα κύτταρα, αλλά επίσης μειώνει σημαντικά τη φλεγμονή, έναν άλλο σημαντικό παράγοντα στην πρόοδο του γήρατος και στον αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου.

Η ουσία Fisetin έχει βρεθεί ότι μειώνει τον αριθμό των κατεστραμμένων κυττάρων, ακόμη και σε ηλικιωμένα άτομα. Σε παλιότερη έρευνα, είχε χορηγηθεί η συγκεκριμένη ουσία σε ποντίκια που πλησίαζαν στο τέλος της ζωής τους και διαπιστώθηκαν βελτιώσεις τόσο στην υγεία των ποντικών όσο και στη διάρκεια ζωής τους. Έχει αναφερθεί ότι η χορήγηση της σωστής δοσολογίας αυτής της ουσίας στον ανθρώπινο οργανισμό, μπορεί να επεκτείνει το προσδόκιμο ζωής κατά 10%.

Τι είναι το πρωτεάσωμα – Ποιες τροφές ενισχύουν τη δράση του

Κατά τη γήρανση παρατηρούνται αυξημένες ποσότητες «κατεστραμμένων πρωτεϊνών» και ειδικότερα οξειδωμένων πρωτεϊνών. Το πρωτεάσωμα (βραβείο Νόμπελ το 2004) είναι ο βασικός κυτταρικός μηχανισμός απομάκρυνσης κατεστραμμένων πρωτεϊνών. Η λειτουργία του πρωτεασώματος μειώνεται με τη γήρανση. Μακροχρόνιες μελέτες έχουν δείξει, αφενός μεν ότι υγιείς αιωνόβιοι φέρουν λειτουργικό πρωτεάσωμα, αφετέρου δε η ενεργοποίησή του επιφέρει σημαντική καθυστέρηση της γήρανσης των κυττάρων.

Δρα καταλυτικά στη διαδικασία αποδόμησης και απομάκρυνσης των κατεστραμμένων πρωτεϊνών από τα κύτταρα, ενώ συντελεί στην αποτοξίνωση των κυττάρων και στην απελευθέρωση των απαραίτητων δομικών στοιχείων που χρειάζονται για τη δημιουργία νέων, υγιών πρωτεϊνών, όπως κολλαγόνο και ελαστίνη.

Συμπερασματικά, η ενεργότητα του πρωτεασώματος μειώνεται κατά τη γήρανση, οδηγώντας σε μειωμένο ρυθμό σχηματισμού νέων πρωτεϊνών. Ενισχύοντας την ενεργότητα του πρωτεασώματος, αυξάνεται η παραγωγή νέων υγιών πρωτεϊνών, με αποτέλεσμα τη συνεχή ανανέωση της επιδερμίδας.

Πώς να ενισχύσετε τη δράση του 

  1. Διατροφή με 20% λιγότερη κατανάλωση θερμίδων από τη συνολική ημερήσια ενεργειακή πρόσληψη.
  2. Η καθημερινή διατροφή να περιέχει επαρκή ποσότητα ενεργοποιητών του πρωτεασώματος. Πιο συγκεκριμένα ελαιοευρωπεΐνη (εκχύλισμα φύλλων ελιάς και ελαιόκαρπος), βετουλινικό οξύ (λωτός), κουρκουμίνη, χεντεραγενίνη, κερσετίνη (βρίσκεται στα κρεμμύδια και κυρίως τα κόκκινα, το μήλο, το τσάι, στους ξηρούς καρπούς, διάφορους τύπους μούρων, το κουνουπίδι και το λάχανο), ίχνη ψευδαργύρου. Ενδέχεται να χρειάζεται και χορήγηση κατάλληλων συμπληρωμάτων διατροφής ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ατόμου.
  3. Τροφές πλούσιες σε ενεργοποιητές του πρωτεασώματος: ελιές, ελαιόλαδο, δενδρολίβανο, πιπερόριζες, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, γλυκόριζα.