ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΤΟ TOTAL-MAKEOVER.GR

Aνακάλυψη κατά της γήρανσης μπορεί να οδηγήσει σε νέες, πολλά υποσχόμενες θεραπείες

Δεν υπάρχει τίποτα που να εμποδίζει το δέρμα μας να γεράσει καθώς μεγαλώνουμε. Ωστόσο, νέα έρευνα δίνει ελπίδα σε όλες εσάς που θέλετε να καθυστερήσετε τα σημάδια του χρόνου.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 3 Απριλίου στo περιοδικό Nature φέρνει στο φως νέες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο συντελείται η απώλεια βλαστικών κυττάρων και μάλιστα εντοπίζει δύο χημικές ουσίες που μπορεί να την αποτρέψουν.

Η έρευνα, με επικεφαλής την Emi Nishimura, καθηγήτρια βιολογίας των βλαστοκυττάρων στο Tokyo Medical and Dental University στην Ιαπωνία, αποκάλυψε ότι η γήρανση και η έκθεση στις υπεριώδεις ακτίνες εξαντλούν τα βλαστοκύτταρα μιας κρίσιμης πρωτεΐνης κολλαγόνου. Tο κολλαγόνο είναι βασικός παράγοντα στη διατήρηση ισχυρού, νεανικού και ελαστικού δέρματος.

Το δέρμα μας χωρίζεται σε δύο τμήματα: την επιδερμίδα, το ανώτερο τμήμα, και το χόριο, που βρίσκεται από κάτω. Η επιδερμίδα είναι αυτό που εννοούμε συνήθως όταν αναφερόμαστε στο δέρμα μας και αποτελείται από πολλά στρώματα κυττάρων, ενώ το χόριο αποτελείται από τον συνδετικό ιστό, τα θυλάκια της τρίχας, τα αιμοφόρα αγγεία και τους ιδρωτοποιούς αδένες.

Μέρος της φυσιολογικής υγείας του δέρματος είναι το ανώτερο στρώμα της επιδερμίδας να ανανεώνεται συνεχώς και να αντικαθίσταται από μια αυτοσυμπληρωματική δεξαμενή βλαστικών κυττάρων που βρίσκεται στο κατώτερο (ή βασικό) στρώμα. Αυτά τα βλαστικά κύτταρα έχουν ρίζες που τα αγκιστρώνουν σε ένα λεπτό κομμάτι ιστού που ονομάζεται βασική μεμβράνη που συνδέει την επιδερμίδα και το χόριο. Η σύνδεση με τη βασική μεμβράνη είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της ικανότητας αναπαραγωγής ενός κυττάρου, ώστε να ωριμάσει σε έναν άλλο τύπο κυττάρου.

Τις περισσότερες φορές, τα βλαστοκύτταρα στην επιδερμίδα διαιρούνται οριζόντια, κλωνοποιούνται και προστίθενται σε αυτή τη δεξαμενή ανανέωσης. Μερικές φορές, όμως, διαιρούνται κατακόρυφα και το νέο κύτταρο αρχίζει να ωριμάζει σε ένα ενήλικο κύτταρο, το οποίο βαθμιαία ωθείται προς τα πάνω, στα στρώματα της επιδερμίδας.

Αυτός ο τύπος κυτταρικού κύκλου αντικατάστασης παλαιότερων κυττάρων στην κορυφή της επιδερμίδας με νεότερα κύτταρα από κάτω εξηγεί πώς οι πληγές θεραπεύονται και το δέρμα παραμένει νεανικό. Καθώς οι άνθρωποι γερνούν, ωστόσο, η δεξαμενή των βλαστοκυττάρων εξαντλείται και ο κυτταρικός κύκλος επιβραδύνεται, αφήνοντας τελικά τους ανθρώπους με λεπτό, εύθραυστο δέρμα.

Η τελική ερώτηση, την οποία η μελέτη προσπαθεί να απαντήσει, είναι γιατί υπάρχουν λιγότερα κύτταρα; Γιατί χάνουμε τα βλαστικά μας κύτταρα καθώς μεγαλώνουμε;

Η μελέτη υποδηλώνει ότι τα βλαστοκύτταρα που διαιρούνται κατακόρυφα το κάνουν επειδή έχουν υποστεί βλάβη μέσω της κανονικής γήρανσης και της φυσιολογικής διαδικασίας του κυτταρικού κύκλου, καθώς και της έκθεσης σε υπεριώδες φως ή σε άλλους τύπους τοξινών. Το αρχικό βλαστοκύτταρο απομακρύνεται από το βασικό στρώμα, αναγκάζεται να ωριμάσει και βρίσκει το δρόμο του στην επιδερμίδα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι ρίζες των κατεστραμμένων βλαστοκυττάρων έχουν αποδυναμωθεί, ώστε να μην μπορούν πλέον να “γαντζωθούν” επαρκώς στη μεμβράνη του κατώτερου στρώματος. Οι ερευνητές περιγράφουν αυτό το βήμα ως ένα είδος ανταγωνισμού: τα γειτονικά υγιή βλαστοκύτταρα συνδέονται μεταξύ τους και αναγκάζουν τα αδύναμα βλαστοκύτταρα να φύγουν.

«Φαίνεται ότι αυτό οφείλεται σε έναν μηχανισμό ελέγχου ποιότητας, με τον οποίο ένα βλαστικό κύτταρο του δέρματος που καταστρέφεται αποβάλλεται ουσιαστικά από το δέρμα», λέει ο Δρ James DeGregori, καθηγητής βιοχημείας στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Ντένβερ, ο οποίος έγραψε ένα σχολιαστικό άρθρο στη δημοσίευση.

Αρχικά αυτός ο ανταγωνισμός είναι ευεργετικός, απαλλάσσοντας το δέρμα από δυσλειτουργικά κύτταρα ή ακόμα και μεταλλάξεις που προκαλούν καρκίνο. Ωστόσο, κάποια στιγμή πάρα πολλά βλαστοκύτταρα καταστρέφονται και ξεκινούν να ξεπερνούν τα υγιή. Όταν συμβεί αυτό, το δέρμα δεν μπορεί πλέον να αναζωογονηθεί αποτελεσματικά ή να ανταποκριθεί σε τραυματισμούς. «Ο ανταγωνισμός των βλαστικών κυττάρων και των επιδερμικών βλαστοκυττάρων διατηρεί τη νεανικότητα του δέρματος, αλλά η πτώση του ανταγωνισμού καταλήγει σε γήρανση του δέρματος», εξηγεί η Δρ Nishimura.

Καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία αυτή παίζει το κολλαγόνο 17, ένας ειδικός τύπος πρωτεΐνης κολλαγόνου που είναι κρίσιμος για να αγκιστρωθεί το βλαστοκύτταρο στη βασική μεμβράνη. Καθώς τα βλαστοκύτταρα καταστρέφονται, χάνουν πολύτιμες ποσότητες κολλαγόνου 17. Όσο περισσότερη πρωτεΐνη χάνουν, τόσο ασθενέστερος είναι ο δεσμός τους με την βασική μεμβράνη, μέχρι τελικά που εξοστρακίζονται από τα γειτονικά υγιή κύτταρα.

Τα καλά νέα είναι ότι μπορεί να υπάρχει ένας τρόπος αύξησης ή διατήρησης των επιπέδων ρων κολλαγόνου 17 στα βλαστοκύτταρα, σταματώντας αυτή τη διαδικασία γήρανσης του δέρματος. Η Δρ Nishimura έδειξε ότι δύο πειραματικά χημικά, το Y27632 και η αποκινίνη, που εφαρμόζονται τοπικά, μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα κολλαγόνου 17 στα κύτταρα και ακόμη και να προάγουν την επούλωση πληγών.

Το μόνο που μένει είναι αυτή η πολύ ενδιαφέρουσα ανακάλυψη να αξιοποιηθεί σε κάποιο προϊόν αντιγήρανσης του εμπορίου.